تفلوت پاک کننده و معمولی در نوع پاک کنندگی آن ها میباشد. نانو همانطور که از اسمش پیداست با استفاده از فانوری نانو برای از بین بردن آلودگی و کثیفی استفاده میشود. پاک کننده نانو محبوبیت رو به افزایشی دارد و دلیل آن این است که میتوانند سرسخت ترین کثیفی و آلودگی ها را از بین ببرند. در قدیم برای پاک کردن الودگی ها باید از آب و مواد شیمیایی استفاده میکردند که میتواند ضرر های زیادی برای محیط زیست و انسان ها داشته باشد.
استفاده از پاک کننده های نانو اثر بخشی زیادی دارد اما باز هم حائز اهمیت است که خطرات و ریسک های احتمالی برای استفاده از آن ها را در نظر گرفت. در ادامه بیشتر به این موضوع میپردازیم تا شما به راحتی متوجه تفاوت پاک کننده های نانو و معمولی شوید.
نانو چگونه کار میکند؟
شما ممکن است تا به حال اسم نانو را نشنیده باشید (البته بعید میدانم) یا ممکن است اگرهم شینده باشید در رابطه با اینکه نانو بتواند جایی را تمیز کنید بف فکرتان نرسیده باشد اما این را بدانید که استفاده از این فناوری مزایایی دارد که از سر کنجکاوی هم باید آن را امتحان کنید.
ترکیبات نانو از ذرات بسیار ریزی ساخته شدهاند که اندازه آنها بین ۱ تا ۱۰۰ نانومتر است؛ یعنی حدود ۱۰ هزار برابر نازک تر از موی انسان! این ذرات به دلیل اندازه بسیار کوچکشان میتوانند به ریزترین درزها و ترکها نفوذ کنند، آلودگیها را از بین ببرند و به تمیز شدن عمیق سطوح کمک کنند.
بعد از استفاده از نانو سطح مورد نظر کاملا صاف و ترمیم میشود، به طوری که آلودگی هایی مثل روغن و گرد و غبار به سطح نمیچسبند. اما حالا این مزیت به چه درد ما میخورد؟
در جواب به این سوال باید گفت که در تمیز کردن بعدی شما راحت تر هستید و تا درصد بالایی تمیز کردن برای شما آسان میشود. همچنین وقتی از نانو استفاده میکنید سطح مورد نظر در برابر سایش، اشعه ماوراء بنفش و رسوبات آهکی محافظت میشود.

عملکرد پاک کننده های معمولی
پاک کننده های معمولی شامل چهار دسته اصلی میباشند: مواد شوینده – چربی زداها – ساینده ها – ضدعفونی کننده ها.
مواد شوینده
همه ی ما در خانه هایمان ازشوینده ها استفاده میکنیم و با ان ها آشنا هستیم. از شوینده ها معمولا در تمیز ظروف و یا لباس ها استفاده میشود. مواد شوینده قدرت خود را از سورفکتانت ها دریافت میکنند که باعث میشود آلودگی و کثیفی را از بین ببرند. عملکرد سورفکتانت ها به گونه ای است که مولکول هایشان یک طرف به سمت اب جذب میشوند و طرف دیگر به سمت چربی ها. این عمل باعث میشود تا آلودگی ها از بین برود.
چربی زداها
توی خونه معمولاً وقتی اجاق گاز، فر یا وسایل آشپزخونه چرب و کثیف میشن، از مواد چربی زدا برای تمیز کردنشون استفاده میکنیم. این محصولات به شکلی ساخته شدن که چربیهای چسبیده به سطح رو تجزیه و جدا کنن تا پاک کردنشان راحتتر بشه. البته همه چربی زداها یکسان نیستند؛ بعضی از آن ها بر پایه حلال ساخته میشوند و بیشتر برای تمیزکاری قطعات ماشینآلات و خودرو کاربرد دارن.
سایندهها
پاککنندههای ساینده معمولاً برای تمیز کردن سطوح و وسایلی به کار میروند که آلودگی زیادی روی آنها جمع شده و با شویندههای معمولی بهراحتی تمیز نمیشوند. عملکرد این محصولات بر پایه ایجاد اصطکاک است؛ به این صورت که با مالش دادن سطح، آلودگیهای سخت و چسبیده را از آن جدا میکنند. این پاککنندهها در دو شکل مایع و پودری تولید میشوند و میزان قدرت سایندگی آنها بسته به ترکیبات بهکاررفته در محصول متفاوت است.
در برخی موارد، برای افزایش قدرت پاککنندگی از ابزارهایی مانند سیم ظرفشویی نیز استفاده میشود. با این حال، به دلیل احتمال ایجاد خطوخش یا آسیب به پوشش سطوح، بهتر است استفاده از این مواد به موارد ضروری محدود شود؛ بهویژه برای سطوح لعابدار، رنگشده یا روکشدار باید با احتیاط بیشتری از آنها استفاده کرد.
ضدعفونی کننده ها
کرونا اهمیت ضدعفونی و گندزدایی را در حفظ سلامت و جلوگیری از انتشار عوامل بیماری زا بیش از گذشته آشکار کرد. امروزه ضدعفونی کردن بخشهای مختلف زندگی روزمره، از دستها و وسایل شخصی گرفته تا سطوح عمومی مانند دستگیرهها و تجهیزات حملونقل عمومی، اهمیت زیادی دارد. هدف از این فرایند، از بین بردن یا غیرفعال کردن میکروارگانیسمهای بیماریزا و کاهش خطر انتقال آلودگی است. با این حال، ضدعفونی، گندزدایی و سایر روشهای پاکسازی اگرچه گاهی بهجای یکدیگر استفاده میشوند، از نظر عملکرد و میزان تأثیرگذاری تفاوتهایی با هم دارند.
مقایسه پاک کنندههای معمولی و نانو
پاککنندهها از نظر ترکیبات و نحوه تأثیرگذاری بر آلودگیها به گروههای مختلفی تقسیم میشوند. دو گروه از این محصولات، پاککنندههای بیولوژیکی و شپاککنندههای معمولی و نانو هر دو برای از بین بردن آلودگیها و تمیز کردن سطوح استفاده میشوند، اما تفاوت اصلی آنها در ترکیبات و نحوه عملکردشان است. در پاککنندههای معمولی، مواد شوینده با کمک ترکیبات فعال سطحی، حلالها یا سایر مواد پاککننده به جدا شدن چربی و آلودگی کمک میکنند. در مقابل، پاککنندههای نانو با استفاده از فناوری نانو و ذرات یا ساختارهای بسیار ریز طراحی میشوند تا بسته به نوع فرمولاسیون، عملکرد متفاوتی در پاکسازی سطوح داشته باشند.
جدول مقایسه پاککننده نانو و معمولی
| معیار مقایسه | پاککننده نانو | پاککننده معمولی |
|---|---|---|
| فناوری ساخت | از فناوری نانو و مواد دارای ساختار بسیار ریز استفاده میکند. | بر پایه ترکیبات رایج شوینده و پاککننده تولید میشود. |
| نحوه پاککنندگی | بسته به نوع نانوذرات، میتواند به جدا شدن یا تجزیه آلودگیها کمک کند. | با کمک مواد شوینده، چربی و آلودگی را از سطح جدا میکند. |
| قدرت پاککنندگی | در برخی فرمولاسیونها عملکرد مؤثری در پاکسازی آلودگیهای خاص دارد. | میزان اثرگذاری به ترکیبات و نوع آلودگی بستگی دارد. |
| ماندگاری اثر | برخی محصولات نانو میتوانند خاصیت محافظتی یا ضدلک ماندگار ایجاد کنند. | معمولاً پس از شستوشو، اثر پاککنندگی باقی نمیماند؛ مگر اینکه محصول خاصیت محافظتی داشته باشد. |
| میزان مصرف | برخی فرمولاسیونها با مقدار کمتری از محصول عملکرد مناسبی دارند. | میزان مصرف به غلظت محصول و شدت آلودگی بستگی دارد. |
| کاربرد | برای پاکسازی یا محافظت از سطوح مختلف، متناسب با نوع فناوری نانو. | برای نظافت روزمره، چربیزدایی و از بین بردن لکهها. |
مزایا، محدودیتها و نکات ایمنی پاککنندههای نانو
پاککنندههای نانو به دلیل استفاده از فناوری نانو، در برخی موارد قابلیتهایی فراتر از شویندههای معمولی دارند. با این حال، مانند هر محصول پاککننده دیگری، استفاده از آنها با مزایا و محدودیتهایی همراه است. میزان اثربخشی و ایمنی این محصولات به نوع نانوذرات، ترکیبات سازنده و نحوه استفاده از آنها بستگی دارد.
۱. مزایای پاککنندههای نانو
- کمک به پاکسازی آلودگیها از سطوح مختلف
- عملکرد مؤثر در برخی فرمولاسیونها برای از بین بردن چربی و لکههای سخت
- امکان ایجاد خاصیت آبگریزی و کاهش چسبندگی آلودگی در برخی محصولات
- کاهش نیاز به استفاده مکرر از شوینده در محصولاتی که خاصیت محافظتی دارند
- امکان استفاده در سطوح مختلف، متناسب با نوع محصول
۲. محدودیتهای پاککنندههای نانو
- قیمت برخی محصولات نانو نسبت به شویندههای معمولی بالاتر است.
- عملکرد همه پاککنندههای نانو یکسان نیست و به نوع فناوری و ترکیبات آنها بستگی دارد.
- بعضی محصولات برای تمام سطوح مناسب نیستند و ممکن است به پوششهای حساس آسیب برسانند.
- درباره اثرات بلندمدت برخی نانوذرات بر محیطزیست، همچنان به تحقیقات بیشتری نیاز است.
- استفاده نادرست از محصول ممکن است باعث کاهش اثربخشی آن شود.
۳. نکات ایمنی هنگام استفاده
- پیش از مصرف، دستورالعمل و هشدارهای درجشده روی بستهبندی مطالعه شود.
- از تماس مستقیم محصول با چشم و پوست خودداری شود.
- در محیطهای بسته، تهویه مناسب در نظر گرفته شود؛ بهخصوص هنگام استفاده از محصولات اسپریشونده.
- از ترکیب کردن پاککننده نانو با سایر شویندهها خودداری شود، مگر اینکه سازنده آن را مجاز دانسته باشد.
- محصول دور از دسترس کودکان و حیوانات خانگی نگهداری شود.
- برای اطمینان از سازگاری محصول با سطح موردنظر، ابتدا آن را در قسمت کوچکی آزمایش کنید.

نکات مهم هنگام خرید پاک کنندههای سطوح
برای انتخاب یک پاککننده مناسب، باید به چند عامل مهم توجه کرد تا محصول انتخابشده علاوه بر قدرت پاککنندگی مناسب، با سطح موردنظر نیز سازگاری داشته باشد.
۱. نوع کاربرد محصول
اولین قدم، مشخص کردن نوع آلودگی و سطحی است که قصد تمیز کردن آن را دارید. هر پاککننده برای کاربرد خاصی طراحی شده است. برای مثال:
- ضدعفونیکنندهها: مناسب برای محیطهای درمانی، مراکز بهداشتی و سطوحی که نیاز به کاهش آلودگیهای میکروبی دارند.
- چربیزداها: مناسب برای از بین بردن چربیهای سنگین در آشپزخانهها، تعمیرگاهها و محیطهای صنعتی.
- پاککنندههای نانو: بسته به نوع ترکیبات، برای پاکسازی یا ایجاد خاصیت محافظتی روی برخی سطوح استفاده میشوند.
۲. جنس سطح موردنظر
پیش از خرید پاک کننده، باید جنس سطحی را که قرار است تمیز شود در نظر بگیرید. برخی شویندهها ممکن است برای سطوح حساس مانند سنگ مرمر، سنگ آهک، چوب یا سطوح دارای پوشش محافظ مناسب نباشند و به آنها آسیب برسانند. بنابراین، بهتر است محصولی انتخاب شود که با جنس سطح سازگاری داشته باشد.
۳. تأثیر محصول بر محیطزیست
ترکیبات و مواد بهکاررفته در پاککنندهها میتوانند تأثیر متفاوتی بر محیطزیست داشته باشند. بهتر است هنگام خرید، محصولاتی با ترکیبات زیستتخریبپذیر و اثرات زیستمحیطی کمتر را در اولویت قرار دهید. وجود نشانهایی مانند EU Ecolabel نیز میتواند در شناسایی محصولات دارای استانداردهای زیستمحیطی مؤثر باشد.
۴. اعتبار تولیدکننده و تأمینکننده
کیفیت مواد اولیه، استانداردهای تولید و اطلاعات درجشده روی بستهبندی از مواردی هستند که هنگام انتخاب محصول باید بررسی شوند. خرید از تولیدکنندگان و تأمینکنندگان معتبر میتواند اطمینان بیشتری درباره کیفیت و مشخصات محصول ایجاد کند.
جمع بندی
پاککنندههای نانو میتوانند در صورت برخورداری از فرمولاسیون مناسب، مزایایی مانند پاککنندگی مؤثر یا ایجاد خاصیت محافظتی برای سطوح داشته باشند. با این حال، انتخاب آنها باید بر اساس نوع آلودگی، جنس سطح، مشخصات محصول و نکات ایمنی انجام شود.
سؤالات متداول درباره پاککننده نانو و معمولی
پاککننده نانو محصولی است که در ساختار یا عملکرد آن از فناوری نانو استفاده شده است. تفاوت آن با شوینده معمولی به نوع ترکیبات و نحوه عملکرد محصول مربوط میشود. برخی محصولات نانو علاوه بر پاککنندگی، قابلیتهایی مانند آبگریزی یا کاهش چسبندگی آلودگی به سطح را نیز ایجاد میکنند.
این موضوع به نوع آلودگی و کاربرد محصول بستگی دارد. برخی پاککنندههای نانو به دلیل ویژگیهای خاص خود عملکرد مناسبی در تمیز کردن یا محافظت از سطوح دارند؛ اما برای نظافت روزمره، شویندههای معمولی نیز میتوانند کاملاً مؤثر باشند.
بسته به فرمولاسیون محصول، برخی پاککنندههای نانو برای از بین بردن چربی و لکههای سخت طراحی شدهاند. با این حال، برای آلودگیهای سنگین باید محصولی انتخاب شود که مشخصاً خاصیت چربیزدایی یا لکهبری داشته باشد.
همه محصولات نانو روش مصرف یکسانی ندارند. برخی پس از استفاده باید با آب شسته شوند و برخی دیگر با دستمال از سطح پاک میشوند. روش صحیح مصرف را باید از دستورالعمل تولیدکننده بررسی کرد.
منابع
https://www.jamac.com.au/2021/08/24/how-cleaning-products-work/?srsltid=AYCX9vLsgLYoH-TnMyinjmhOzhdZLvEGDfKeMmzNmCpggwAYOWfzo1De
https://thrive.eco/biological-vs-chemical-cleaners/
https://droppe.com/blog/article/surface-cleaners-everything-you-need-to-know/
